Solidarnosc

IMG_6183Naast afbeeldingen van Doris D and the pins, The Police en Joy Division kon je op mijn puberkamer  een hele andere, zeer prominente poster vinden. Die van Solidarność.

Ik was, op zijn zachtst gezegd, een nogal politiek geëngageerde jongere en wist van de neergeslagen opstand van 1970, van de staking en oprichting van toen de enige vakbond in de communistische wereld in 1980, van de demonstraties bij de Lenin-werf in Gdańsk en van de staat van beleg van Generaal Jaruzelski en het opsluiten van de leiders van Solidarność in 1981. En daarom hing die poster daar. Omdat ik wel zag dat dit heel bijzonder was geweest en ik ze met dit kleine gebaar wilde steunen. Steunen in een strijd voor vrijheid van meningsuiting, in een grote wens voor democratie. Het zou tot vlak voor de val van de muur duren voordat Solidarność weer legaal was. Dat deze vakbond een heel belangrijke rol heeft gespeeld bij het vallen van het ijzeren gordijn is duidelijk.

Het beeld van Lech Wałęsa voor een menigte bij poort twee van de Lenin-werf. Dat beeld staat in mijn geheugen gegrift. Door een uitzending van ‘3 op reis’ kwam ineens alles weer naar boven. Ik wilde erheen. Even op die historische plek zijn. En wat bleek? Whizz-air vliegt vanaf Eindhoven op Gdańsk. En zo liep ik dus vandaag onder die poort door. Gaaf!

De werf erachter is grotendeels verdwenen maar achter het imposante monument voor de slachtoffers van de opstand van 1970 is een prachtig museum gebouwd. In het Europejskie Centrum Solidarności kun je de hele geschiedenis zien en meebeleven. Vanaf 1970 tot aan 1989 alles wat er op die historische plek en de rest van Polen gebeurd is wordt er verteld en gevisualiseerd. Prachtig!

Ik hou van kleine verhalen tijdens grote gebeurtenissen. Van verrassende kanten van revoluties. Dit is er zo één: Myczeislaw Jagielski werd door de premier van Polen in augustus 1980 afgevaardigd om te onderhandelen met Wałęsa. Hij bleek totaal geen mandaat te hebben, zelfs geen instructies, liep in een zeer vijandige omgeving en was onzeker wat hem te wachten stond. Een bange communistische afgevaardigde. Welk een ander beeld had ik daarvan! Zie ook de foto’s hieronder.

In de laatste zaal vind je een gigantische Solidarność-wand bestaande uit allemaal kleine wensen uit de hele wereld. Ik heb de mijne er ook maar bijgehangen. Omdat mijn wens van toen is uitgekomen maar voor heel veel mensen in de wereld nog steeds een wens is. Ik hartje freedom of speech!