Gentrification Gentrifizierung Gentrificatie

Tijdens mijn laatste Berlijntrip vroeg iemand op Twitter mij wat ‘the next big thing’ in Berlijn was. Een aantal jaren geleden had ik hem dat meteen verteld maar vandaag de dag vraag ik eerst waarom hij zoiets wil weten. Een kleine onbetekenende daad wellicht. Om niet al te veel toeristen naar nieuwe, hippe locaties te lokken. 

Een kleine daad want het probleem van gentrificatie is natuurlijk veel groter. Maar heeft zeker ook met toerisme te maken. Het holt als een naar buitendraaiende spiraal Berlijn uit. Althans als je het vanuit het perspectief van de ‘normale’ Berlijner bekijkt. Vraag blijft in dit soort zaken altijd wie dat dan is? De Schwabin die hier met haar gezin is komen wonen? Het hippe expatstel? Of Ali uit Kreuzberg en Tante Emma in Charlottenburg die hier al jaren wonen? Je bent geneigd om het laatste te zeggen maar steden veranderen gelukkig en hun bevolkingssamenstelling ook. 

Gentrificatie 

Toch zie je in vele grote metropolen een patroon. Een patroon van wijken waar wellicht Am Anfang niemand wilde wonen of bevolkt werden door de Ali’s en Tante Emma’s. Vervolgens ‘ontdekken’ de autonomen, krakers en/of kunstenaars het en die maken het ongewild een stukje ‘hipper.’  Dan komen de studenten, vervolgens de eerste koffietentjes, de hipsters, de boekjesschrijvers en dus de Libelle-vrouwen en dan wonen er ineens upper middle class families. Prenzlauer Berg is daarvan in Berlijn het perfecte voorbeeld. Mitte ging PB voor en nu speelt het nog steeds sterk in Friedrichshain en Kreuzberg. In dat laatste stadsdeel moesten zelfs ooit buurtbewoners worden gescheiden van airbnb-toeristen omdat de laatsten agressief werden bejegend. 

In Berlijn stijgen de huren hard al zijn ze nog niet op het niveau van andere wereldsteden, toch is er een groeiend protest. Tegen te veel airbnb (drijft de huurprijzen op), te veel gerenoveerde woningen waar men makkelijk het dubbele aan huur durft te vragen dan daarvoor. Kleine winkeltjes die moeten sluiten omdat de huurprijzen ook daar exorbitant stijgen. Neukölln en ook al Wedding zijn de volgenden in de rij. 

Wil je een multiculturele en diverse stad houden dan moet er iets gebeuren. Maar wat? Berlijn is een arme stad die voor een groot deel ook drijft op toerisme. Ze wil ook vele bedrijven trekken. Die mensen willen wonen en slapen waar nu nog ‘gewone Berlijners’ wonen. Door heel de stad vind je stille protesten (zie foto’s). Soms ook demonstraties. 

Hoe los je zoiets op? En; van wie is dat stad of het stadsdeel eigenlijk?