Solidarnosc May31

Solidarnosc

Naast afbeeldingen van Doris D and the pins, The Police en Joy Division kon je op mijn puberkamer  een hele andere, zeer prominente poster vinden. Die van Solidarność. Ik was, op zijn zachtst gezegd, een nogal politiek geëngageerde jongere en wist van de neergeslagen opstand van 1970, van de staking en oprichting van toen de enige vakbond in de communistische wereld in 1980, van de demonstraties bij de Lenin-werf in Gdańsk en van de staat van beleg van Generaal Jaruzelski en het opsluiten van de leiders van Solidarność in 1981. En daarom hing die poster daar. Omdat ik wel zag dat dit heel bijzonder was geweest en ik ze met dit kleine gebaar wilde steunen. Steunen in een strijd voor vrijheid van meningsuiting, in een grote wens voor democratie. Het zou tot vlak voor de val van de muur duren voordat Solidarność weer legaal was. Dat deze vakbond een heel belangrijke rol heeft gespeeld bij het vallen van het ijzeren gordijn is duidelijk. Het beeld van Lech Wałęsa voor een menigte bij poort twee van de Lenin-werf. Dat beeld staat in mijn geheugen gegrift. Door een uitzending van ‘3 op reis’ kwam ineens alles weer naar boven. Ik wilde erheen. Even op die historische plek zijn. En wat bleek? Whizz-air vliegt vanaf Eindhoven op Gdańsk. En zo liep ik dus vandaag onder die poort door. Gaaf! De werf erachter is grotendeels verdwenen maar achter het imposante monument voor de slachtoffers van de opstand van 1970 is een prachtig museum gebouwd. In het Europejskie Centrum Solidarności kun je de hele geschiedenis zien en meebeleven. Vanaf 1970 tot aan 1989 alles wat er op die historische plek en de rest van Polen gebeurd is wordt er verteld en gevisualiseerd. Prachtig! Ik hou van kleine verhalen tijdens grote gebeurtenissen. Van verrassende kanten...

One down, one to consider, one to go...

In de tachtiger jaren had ik als scholier drie grote maatschappelijke dromen. Er hing op mijn kamertje thuis een poster van Solidarność aan de muur. Ik droomde met Lech Walesa grote dromen over meer democratie in het oostblok, over vrijheid van meningsuiting en was tegelijkertijd ook bang voor ‘de Russen’ en kernkoppen en zo. Op 9 november 1989 kwam voor mij een droom uit. Ik heb met kippenvel voor de tv gezeten, gehuild en gejuicht. Dit jaar ben ik in Berlijn bij de herdenking van, voor mij, het allerbelangrijkste politieke feit uit de 20e eeuw. Ik droomde ook van een groot Eindhoven. Waarbij randgemeenten opgingen in de vierde stad van Nederland. Schreef een kritisch verslag over de agglomeratieraad Eindhoven en was niet geliefd om mijn mening in Valkenswaard. Om bepaalde ambities waar te maken en voorbereid te zijn op een stedelijke toekomst geloof ik nog steeds in een groter Eindhoven. Toch maak ik me er niet meer zo druk over. Waar ik me wel druk over maak zijn de rechten van homo’s en lesbiennes. Mijn natuurkunde leraar Brink was homo en droeg elke dag een roze driehoek. Ik voerde met hem enkele goede gesprekken na schooltijd over het waarom van zijn kleine uiting. Liberaal was ik al maar sindsdien ook voorvechter van gelijke rechten. Dat werd droom drie. Ik vond het vreemd dat bepaalde zaken niet geregeld waren en dat sommige mensen homo’s raar vonden. Toch heb ik altijd gedacht dat ergens in 2014 een coming-outdag niet meer nodig zou zijn. Helaas is niets minder waar. Natuurlijk zijn er zaken verbeterd zoals het homo-huwelijk maar wereldwijd is het nog vaak heel slecht gesteld met rechten van gays of is het zelfs nog strafbaar om een bepaald mens te zijn. En ook in Nederland is het...